ادعای جنجالی اوپن‌ ای‌آی درباره رد یک فرضیه قدیمی علوم کامپیوتر

شرکت اوپن‌ ای‌آی (OpenAI) اعلام کرده که یکی از مدل‌های هوش مصنوعی داخلی این شرکت موفق به ارائه اثباتی برای رد فرضیه زمان نمایی (ETH) شده است؛ فرضیه‌ای مهم در علوم کامپیوتر که نزدیک به سه دهه مبنای تحقیقات گسترده‌ای بوده است.

این فرضیه به محدودیت سرعت حل مسائل پیچیده محاسباتی مربوط می‌شود و رد آن، در صورت تأیید مستقل، می‌تواند درک دانشمندان از توانایی الگوریتم‌ها را تغییر دهد.

طبق اطلاعیه رسمی اوپن‌ ای‌آی در تاریخ ۴ آبان، مدل هوش مصنوعی این شرکت در ۲۴ مهر به نتیجه موردنظر رسیده و یک روز بعد، اثبات آن با استفاده از ابزار ریاضی «لین» (Lean) به‌صورت ماشینی بررسی شده است. فرضیه زمان نمایی بیان می‌کند که حل برخی مسائل محاسباتی در بدترین حالت به زمانی نیاز دارد که با افزایش اندازه مسئله، به‌شدت رشد می‌کند. رد این فرضیه می‌تواند مسیر تحقیقات برای طراحی الگوریتم‌های سریع‌تر را هموار کند، هرچند تبدیل چنین دستاوردی به کاربردهای عملی نیازمند پژوهش‌های بیشتری است.

برای بررسی مستقل این ادعا، سه پژوهشگر برجسته علوم کامپیوتر شامل راسل ایمپاگلیاتزو (Russell Impagliazzo)، موهان پاتوری (Mohan Paturi) و رایان ویلیامز (Ryan Williams) مسئولیت سازمان‌دهی یک گروه علمی را بر عهده گرفته‌اند. نکته قابل‌توجه اینکه ایمپاگلیاتزو و پاتوری از پژوهشگرانی هستند که خود در مطرح‌کردن فرضیه زمان نمایی نقش داشته‌اند و اکنون قرار است به بررسی ادعای رد آن کمک کنند.

رایان ویلیامز روز سه‌شنبه ۵ آبان در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که اعضای این گروه بدون دریافت دستمزد و امضای قرارداد محرمانگی فعالیت خواهند کرد و یافته‌های خود را به‌صورت عمومی منتشر می‌کنند. به درخواست این پژوهشگران، اوپن‌ ای‌آی با انتشار داده‌های خام، فایل‌های اثبات و کدهای مربوط به بررسی ریاضی و همچنین تأمین هزینه برگزاری یک کنفرانس علمی موافقت کرده است. با وجود بررسی ماشینی اثبات، اعتبار علمی این نتیجه هنوز نیازمند ارزیابی مستقل پژوهشگران است و ادعای رد فرضیه زمان نمایی نباید یک دستاورد قطعی و تأییدشده تلقی شود.